Kelomn.com
Business Law for the Business Life
น้องแว่นนั่งอ่านในร้านกาแฟ/ห้องสมุด อบอุ่นพร้อมแสงนุ่ม
น้องแว่นมาทำงานในร้านกาแฟ แล้วเล่ากฎหมายให้ฟัง ☕

10 เรื่องกฎหมายแรงงานที่ทุกคนควรรู้

ไม่ว่าคุณจะเป็นลูกจ้างเริ่มงานวันแรก หรือนายจ้างที่กำลังเปิดธุรกิจ — กฎหมายแรงงานไทยมีพื้นฐาน 10 เรื่องที่ควรเข้าใจไว้ค่ะ

เราคัดมาให้อ่านแบบกระชับ พร้อมเลขมาตราอ้างอิง เผื่อคุณอยากลงรายละเอียดเพิ่ม. มีเรื่องใหม่ที่เพิ่งปรับปรุงปี 2568 ด้วยนะคะ — เช่น ลาคลอด 120 วัน และ ลาช่วยคู่สมรส 15 วัน

หยิบกาแฟ ☕ กับขนมปัง 🥐 แล้วมานั่งอ่านด้วยกันค่ะ

🥐🍞

5 เรื่องแรก — สิทธิประจำของลูกจ้าง

1

💰 ค่าจ้างขั้นต่ำ

ค่าจ้างต่อวันของลูกจ้างต้องไม่ต่ำกว่าอัตราที่คณะกรรมการค่าจ้างกำหนดในแต่ละจังหวัด — ตัวเลขขึ้นกับพื้นที่ ปัจจุบันอยู่ที่ 337-400 บาทต่อวัน (ตรวจอัตราล่าสุดที่ประกาศคณะกรรมการค่าจ้าง)

💡จุดสำคัญ: นายจ้างจ่ายต่ำกว่าอัตรากำหนดไม่ได้ แม้ลูกจ้างจะยินยอม
📜 ที่มา: พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 87
2

⏰ เวลาทำงานปกติ

เวลาทำงานปกติของลูกจ้าง — ไม่เกิน 8 ชั่วโมงต่อวัน และไม่เกิน 48 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ สำหรับงานทั่วไป (งานที่อาจอันตรายต่อสุขภาพมีเพดานต่ำกว่า)

💡จุดสำคัญ: หากทำงานเกินเวลาปกติ — เป็น OT ทันที (ดูข้อ 5)
📜 ที่มา: พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 23
3

📅 วันหยุดประจำสัปดาห์ + วันหยุดประเพณี

นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างมีวันหยุดประจำสัปดาห์อย่างน้อย 1 วันต่อสัปดาห์ (ระยะห่างไม่เกิน 6 วัน) และวันหยุดตามประเพณีอย่างน้อย 13 วันต่อปี (รวมวันแรงงานแห่งชาติ)

💡จุดสำคัญ: ถ้านายจ้างให้ทำงานในวันหยุด — ต้องจ่ายเพิ่ม (ดูข้อ 5)
📜 ที่มา: พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 28-29
4

🌴 วันลาพักร้อน — ทำงานครบปีได้สิทธิ

ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันครบ 1 ปี มีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน โดยได้รับค่าจ้าง (จะสะสมไปปีหน้าได้ ถ้านายจ้างกับลูกจ้างตกลงกัน)

💡จุดสำคัญ: นี่เป็นสิทธิขั้นต่ำ — บริษัทใหญ่ๆ มักให้มากกว่านี้
📜 ที่มา: พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 30
5

⚡ ค่าล่วงเวลา (OT) + ค่าทำงานในวันหยุด

การทำงานเกินเวลาปกติหรือทำงานในวันหยุด — มีหลักการคิดเงินแยกตามสถานการณ์ค่ะ

กรณีอัตรา
OT วันทำงานปกติ1.5 เท่าของอัตราค่าจ้างต่อชั่วโมง
ทำงานในวันหยุด (ลูกจ้างรายวัน/ชั่วโมง)2 เท่า
ทำงานในวันหยุด (ลูกจ้างรายเดือน)1 เท่าเพิ่ม (รวมค่าจ้างปกติ)
OT ในวันหยุด3 เท่า
📜 ที่มา: พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 61-63
น้องแว่นถือกาแฟและเอกสารกฎหมายในร้าน Cozy
พักจิบกาแฟกันก่อนค่ะ แล้วไปต่ออีก 5 เรื่องที่สำคัญ

5 เรื่องต่อไป — ลา / เลิกจ้าง / สวัสดิการระยะยาว

6

🏥 วันลาป่วย

ลูกจ้างมีสิทธิลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง โดยได้รับค่าจ้างไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี (ลาตั้งแต่ 3 วันขึ้นไป นายจ้างขอใบรับรองแพทย์ได้)

💡จุดสำคัญ: ลาป่วยเกิน 30 วันที่ได้ค่าจ้าง — ก็ยังลาต่อได้ แต่ไม่ได้ค่าจ้างเพิ่ม
📜 ที่มา: พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 32 + มาตรา 57
7

👶 ลาคลอด — 120 วัน (ปรับปรุงล่าสุดปี 2568)ใหม่ 2568

ลูกจ้างหญิงมีครรภ์มีสิทธิลาคลอดได้ครรภ์ละไม่เกิน 120 วัน รวมถึงลาก่อนคลอดด้วย (ฉบับปรับปรุงล่าสุด — เพิ่มจาก 98 วันเดิม)

💡จุดสำคัญ: ได้รับค่าจ้างจากนายจ้าง 60 วัน + ประกันสังคมจ่ายต่ออีก 60 วัน
📜 ที่มา: พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 มาตรา 41 + มาตรา 59
8

🫶 ลาช่วยภรรยา/คู่สมรส — 15 วัน (ใหม่ปี 2568)ใหม่ 2568

ลูกจ้างชาย/คู่สมรสมีสิทธิลาเพื่อช่วยเหลือคู่สมรสที่คลอดบุตรได้ครรภ์ละไม่เกิน 15 วันทำงาน (สิทธิใหม่ที่เพิ่มในฉบับ 2568)

💡จุดสำคัญ: ได้รับค่าจ้างตลอด 15 วัน
📜 ที่มา: พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 มาตรา 41/1
9

📝 ค่าชดเชยกรณีเลิกจ้าง

ถ้านายจ้างเลิกจ้างโดยลูกจ้างไม่ได้กระทำผิดร้ายแรง — ต้องจ่ายค่าชดเชยตามอายุงาน:

กรณีอัตรา
ทำงาน 120 วัน — ไม่ครบ 1 ปีค่าจ้าง 30 วัน
ครบ 1 ปี — ไม่ครบ 3 ปีค่าจ้าง 90 วัน
ครบ 3 ปี — ไม่ครบ 6 ปีค่าจ้าง 180 วัน
ครบ 6 ปี — ไม่ครบ 10 ปีค่าจ้าง 240 วัน
ครบ 10 ปี — ไม่ครบ 20 ปีค่าจ้าง 300 วัน
ครบ 20 ปีขึ้นไปค่าจ้าง 400 วัน
📜 ที่มา: พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 118
10

🛡 ประกันสังคม + เงินทดแทน

นายจ้างมีหน้าที่ขึ้นทะเบียนลูกจ้างเข้าระบบประกันสังคม (ภายใน 30 วันที่เริ่มงาน) และส่งเงินสมทบทั้งสองฝ่าย — ลูกจ้างจะได้สิทธิรักษาพยาบาล สงเคราะห์บุตร ว่างงาน ชราภาพ ฯลฯ

💡จุดสำคัญ: ถ้าบาดเจ็บ/ป่วยจากการทำงาน — ใช้ระบบ "เงินทดแทน" (กองทุนเงินทดแทน) ไม่ใช่ประกันสังคม
📜 ที่มา: พ.ร.บ.ประกันสังคม พ.ศ. 2533 + พ.ร.บ.เงินทดแทน พ.ศ. 2537
น้องแว่น

น้องแว่นสรุปให้ค่ะ

  1. สิทธิขั้นต่ำของลูกจ้าง — ค่าจ้าง · เวลาทำงาน · วันหยุด · ลาป่วย/ลาพักร้อน — เป็นมาตรฐานที่นายจ้างต่ำกว่านี้ไม่ได้ค่ะ
  2. ฉบับปรับปรุงปี 2568 เพิ่มสิทธิสำคัญหลายอย่าง — ลาคลอด 120 วัน (ม.41) · ลาช่วยคู่สมรส 15 วัน (ม.41/1) · ค่าจ้างลาคลอด 60 วัน (ม.59)
  3. ค่าชดเชยเลิกจ้าง คำนวณตามอายุงาน — 30/90/180/240/300/400 วันของค่าจ้าง — เป็นสิทธิที่นายจ้างต้องจ่ายถ้าลูกจ้างไม่ได้ทำผิดร้ายแรง
  4. ประกันสังคม + เงินทดแทน เป็นสองระบบที่แตกต่างกัน — ป่วยทั่วไปใช้ประกันสังคม, บาดเจ็บจากงานใช้กองทุนเงินทดแทน

💛 หมายเหตุจาก Kelomn: เรารวบรวมข้อมูลนี้เพื่อเป็นแนวทางเบื้องต้น สำหรับการตัดสินใจในกรณีเฉพาะหรือข้อพิพาททางแรงงาน เราแนะนำให้ปรึกษาทนายความผู้เชี่ยวชาญด้านแรงงานเพิ่มเติมเพื่อความรัดกุมสูงสุดค่ะ ตัวบทกฎหมายทางการสามารถดูได้ที่ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (OCS)

ถ้าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์ ให้ส่ง กาแฟ ☕ ขนมปัง 🍞 ให้เป็นกำลังใจ เลี้ยงน้องแว่น KELOMN

กดให้กาแฟ หรือ ขนมปัง สัก 1 อย่างไหมคะ?

☕ ทานกาแฟ ไปแล้ว 51 แก้ว · 🍞 ทานขนมปัง ไปแล้ว 34 แผ่น