คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3001/2568

สาระสำคัญ (สรุปโดย AI · ตรวจทานแล้ว)

คดีนี้มีประเด็นว่า การที่โจทก์อยู่ในที่ดินพิพาทต่อเนื่องหลังครบกำหนดสัญญาเช่าตามสัญญาประนีประนอมยอมความซึ่งสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2564 โดยอาศัยสัญญาเช่าฉบับใหม่ที่ทำกับผู้ร้องสอดทั้ง2ในฐานะผู้จัดการมรดกเสียงข้างมากของที่ดินพิพาท เป็นการผิดสัญญาประนีประนอมยอมความอันเปิดช่องให้จำเลยมีสิทธิขอให้ศาลชั้นต้นออกหมายบังคับคดีขับไล่โจทก์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 274, 275 และ 276 หรือไม่ และมีปัญหาต่อเนื่องว่าการที่ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดทั้งสองเข้าเป็นคู่ความในชั้นบังคับคดีเสียเองตามมาตรา 57 (1) โดยไม่ผ่านการไต่สวนของศาลชั้นต้นซึ่งเป็นศาลที่ออกหมายบังคับคดีนั้น ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ร้องสอดทั้งสองซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกเสียงข้างมากมีอำนาจจัดการทรัพย์มรดกโดยทั่วไปตามกฎหมาย การทำสัญญาให้โจทก์เช่าที่ดินพิพาทต่ออีก 3 ปี นับแต่วันที่ 1 มกราคม 2565 จึงเป็นการจัดการมรดกโดยชอบ การที่โจทก์อยู่ในที่ดินพิพาทต่อมาโดยอาศัยสิทธิตามสัญญาเช่าฉบับใหม่จึงถือเป็นการปฏิบัติตามคำพิพากษาตามยอมแล้ว มิใช่การผิดสัญญาอันจะเป็นเหตุให้จำเลยมีสิทธิบังคับคดี หมายบังคับคดีที่ศาลชั้นต้นออกเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2565 จึงบกพร่องผิดพลาด และเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนที่ศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยได้เองตามมาตรา 142 (5) ประกอบมาตรา 246 และ 252 ส่วนคำร้องสอดนั้น กฎหมายกำหนดให้ยื่นและไต่สวนต่อศาลชั้นต้นซึ่งเป็นศาลที่ออกหมายบังคับคดีเท่านั้น การที่ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งอนุญาตให้เข้าร้องสอดเสียเองจึงไม่ชอบ แต่เมื่อข้อเท็จจริงได้ความชัดแล้วว่าจำเลยไม่มีสิทธิบังคับคดี การย้อนสำนวนให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องสอดใหม่ย่อมไม่เป็นประโยชน์แก่คู่กรณีอีกต่อไป

ศาลฎีกาพิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ โดยให้เพิกถอนหมายบังคับคดีและการบังคับคดี อันมีผลให้โจทก์ไม่ต้องถูกขับไล่ออกจากที่ดินพิพาทตามที่จำเลยร้องขอ กับให้จำหน่ายคดีผู้ร้องสอดทั้งสองออกจากสารบบความ โดยให้ผู้ร้องสอดทั้งสองไปว่ากล่าวเป็นคดีต่างหาก ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้เป็นพับ

มาตราที่เกี่ยวข้อง

• ป.วิ.พ. มาตรา 57 (1)
• ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5)
• ป.วิ.พ. มาตรา 246
• ป.วิ.พ. มาตรา 252
• ป.วิ.พ. มาตรา 274
• ป.วิ.พ. มาตรา 275