คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 521/2569

สาระสำคัญ (สรุปโดย AI · ตรวจทานแล้ว)

คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยว่า ผู้รับจำนองจะฟ้องบังคับจำนองเอาแก่ที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างที่ศาลอาญามีคำสั่งถึงที่สุดให้ตกเป็นของกองทุนป้องกันและปราบปรามยาเสพติดได้หรือไม่ โดยโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยที่ 1 ผู้กู้ชำระหนี้เงินกู้พร้อมดอกเบี้ย หากไม่ชำระให้ยึดทรัพย์จำนองซึ่งจำเลยที่ 2 ได้รับโอนมาตามคำสั่งศาลออกขายทอดตลาด ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 2 โจทก์จึงฎีกาโดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า สิทธิจำนองตาม ป.พ.พ. มาตรา 702 และมาตรา 714 เป็นทรัพยสิทธิที่ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ผู้รับจำนองชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญโดยไม่ต้องพิเคราะห์ว่ากรรมสิทธิ์ได้โอนไปยังบุคคลภายนอกแล้วหรือไม่ การที่กฎหมายบัญญัติให้ทรัพย์สินตกเป็นของกองทุนมิใช่ตกเป็นของแผ่นดิน กองทุนที่รับทรัพย์สินมาย่อมมีหน้าที่ความรับผิดตามภาระผูกพันที่ติดอยู่กับทรัพย์นั้น และไม่มีกฎหมายใดจำกัดสิทธิของผู้รับจำนอง โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องบังคับจำนองได้แม้ที่ดินตกเป็นของกองทุนแล้ว ทั้งข้อเท็จจริงฟังไม่ได้ว่าสัญญากู้ยืมเงินและสัญญาจำนองเป็นการแสดงเจตนาลวงโดยสมรู้กัน อย่างไรก็ตาม พยานหลักฐานฟังได้ว่าโจทก์ส่งมอบเงินกู้จริงเพียง 600,000 บาท ส่วนที่เหลือเป็นดอกเบี้ยที่หักไว้ล่วงหน้า รวมแล้วเป็นการคิดดอกเบี้ยเกินอัตราร้อยละ 15 ต่อปีที่กฎหมายกำหนด ดอกเบี้ยจึงตกเป็นโมฆะ โจทก์คงมีสิทธิเรียกได้เฉพาะดอกเบี้ยผิดนัดตามกฎหมาย ซึ่งเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนที่ศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยเองได้

ศาลฎีกาพิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยที่ 1 ชำระเงิน 600,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับถัดจากวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2557 ถึงวันที่ 10 เมษายน 2564 และอัตราร้อยละ 5 ต่อปี นับแต่วันที่ 11 เมษายน 2564 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ หากไม่ชำระหรือชำระไม่ครบถ้วน ให้ยึดทรัพย์จำนองที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้แก่โจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ และให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมในชั้นฎีกาแทนโจทก์ โจทก์จึงเป็นฝ่ายชนะคดีในชั้นฎีกา มีสิทธิบังคับจำนองเอาแก่ที่ดินพิพาทได้

มาตราที่เกี่ยวข้อง

• ป.พ.พ. มาตรา 702
• ป.พ.พ. มาตรา 705
• ป.พ.พ. มาตรา 714
• ป.พ.พ. มาตรา 715
• ป.พ.พ. มาตรา 722
• ป.พ.พ. มาตรา 730