Kelomn.com
Business Law for the Business Life

แชร์บทความนี้

แชท ฟีด เครือข่ายงาน โพสต์สั้น
น้องแว่นในร้านกาแฟ อ่านหนังสือกฎหมาย

ไม่ได้ทำพินัยกรรม “ตาย” ใครจะได้มรดก?

มีคนตั้งคำถามนี้บ่อยมาก — ถ้าพ่อหรือแม่เสียชีวิตโดยไม่ได้ทำพินัยกรรมเอาไว้เลย ทรัพย์สินที่หามาตลอดชีวิตจะไปตกอยู่กับใคร?

บางครอบครัวมีลูกนอกสมรส บางคู่รักอยู่กินด้วยกันมา 20 ปีแต่ไม่เคยจดทะเบียน บางคนไม่มีลูกเลย — แต่ละกรณีคำตอบไม่เหมือนกัน กฎหมายมีระบบ "ลำดับ" ที่ชัดเจนมากในการจัดการเรื่องนี้ มาทำความเข้าใจกันทีละข้อดีกว่าค่ะ — ที่ Kelomn เราสรุปให้ครบค่ะ

ข้อ 1–3  ·  ทายาท ลูก และ "ลูกที่กฎหมายรู้จัก"

1

ไม่ทำพินัยกรรม กฎหมายแบ่งให้ใครบ้าง?

สมมุติว่าลุงสมชายเสียชีวิตกะทันหัน ไม่ได้ทำพินัยกรรมเอาไว้เลย กฎหมายจะไม่ปล่อยให้ทรัพย์สินอยู่ในสุญญากาศ — ระบบ "ทายาทโดยธรรม" จะเข้ามาทำงานทันที

ลองนึกภาพแบบนี้ค่ะ — กฎหมายวางคิวผู้รับมรดกไว้เป็น "ลำดับ" เหมือนลำดับความสำคัญ ถ้าลำดับที่ 1 ยังมีชีวิตอยู่ ลำดับ 2, 3, 4 จะไม่ได้รับเลยสักบาท ยกเว้นกรณีพิเศษที่กฎหมายระบุไว้

คำถามคือ — ถ้าลุงสมชายมีลูก 2 คน ยังมีพ่อแม่มีชีวิตอยู่ และมีพี่สาว 1 คน — ใครได้มรดก?

ลำดับ ผู้รับมรดก ได้รับหรือไม่ (กรณีมีลูก)
1ผู้สืบสันดาน (ลูก หลาน)ได้ — ลำดับแรก
2บิดามารดา (พ่อแม่ผู้ตาย)ไม่ได้ — ถ้ามีลูกอยู่
3พี่น้องร่วมบิดามารดาไม่ได้ — ถ้ามีลูกอยู่
4พี่น้องร่วมบิดาหรือมารดาไม่ได้ — ถ้ามีลูกอยู่
5ปู่ ย่า ตา ยายไม่ได้ — ถ้ามีลูกอยู่
6ลุง ป้า น้า อาไม่ได้ — ถ้ามีลูกอยู่

(อ้างอิงจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๒๙ มาตรา ๑๖๓๐ และมาตรา ๑๖๓๓)

💡 จุดที่หลายคนงงบ่อย: ลำดับล่างจะ "ตกรางวัล" ได้ก็ต่อเมื่อลำดับที่อยู่เหนือกว่าไม่มีเหลืออยู่เลย ทั้งตัวและผู้รับแทนที่ ไม่ใช่แค่ "คนนั้นเสียชีวิตไปแล้ว"
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บัญญัติไว้ว่า
มาตรา ๑๖๒๐ ถ้าผู้ใดตายโดยไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้หรือทำพินัยกรรมไว้แต่ไม่มีผลบังคับได้ ให้ปันทรัพย์มรดกทั้งหมดแก่ทายาทโดยธรรมของผู้ตายนั้นตามกฎหมาย ถ้าผู้ใดตายโดยได้ทำพินัยกรรมไว้ แต่พินัยกรรมนั้นจำหน่ายทรัพย์หรือมีผลบังคับได้แต่เพียงบางส่วนแห่งทรัพย์มรดก ให้ปันส่วนที่มิได้จำหน่ายโดยพินัยกรรม
หรือส่วนที่พินัยกรรมไม่มีผลบังคับให้แก่ทายาทโดยธรรมตามกฎหมาย

มาตรา ๑๖๒๙ ทายาทโดยธรรมมีหกลำดับเท่านั้น และภายใต้บังคับแห่งมาตรา ๑๖๓๐ วรรคสอง แต่ละลำดับมีสิทธิได้รับมรดกก่อนหลังดังต่อไปนี้ คือ (๑) ผู้สืบสันดาน (๒) บิดามารดา (๓) พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน (๔) พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน (๕) ปู่ ย่า ตา ยาย (๖) ลุง ป้า น้า อา
คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นก็เป็นทายาทโดยธรรม ภายใต้บังคับของบทบัญญัติพิเศษแห่งมาตรา ๑๖๓๕

มาตรา ๑๖๓๐ ตราบใดที่มีทายาทซึ่งยังมีชีวิตอยู่ หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ยังไม่ขาดสาย แล้วแต่กรณี ในลำดับหนึ่ง ๆ ที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๖๒๙ ทายาทผู้ที่อยู่ในลำดับถัดลงไปไม่มีสิทธิในทรัพย์มรดกของผู้ตายเลย
แต่ความในวรรคก่อนนี้มิให้ใช้บังคับในกรณีเฉพาะที่มีผู้สืบสันดานคนใดยังมีชีวิตอยู่หรือมีผู้รับมรดกแทนที่กัน แล้วแต่กรณี และมีบิดามารดายังมีชีวิตอยู่ ในกรณีเช่นนั้นให้บิดามารดาได้ส่วนแบ่งเสมือนหนึ่งว่าเป็นทายาทชั้นบุตร

มาตรา ๑๖๓๓ ทายาทโดยธรรมในลำดับเดียวกัน ในลำดับหนึ่ง ๆ ที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๖๒๙ นั้น ชอบที่จะได้รับส่วนแบ่งเท่ากัน ถ้าในลำดับหนึ่งมีทายาทโดยธรรมคนเดียว ทายาทโดยธรรมคนนั้นมีสิทธิได้รับส่วนแบ่งทั้งหมด
ที่มา: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๒๐, ๑๖๒๙, ๑๖๓๐, ๑๖๓๓
น้องแว่น Kelomn

น้องแว่นสรุปค่ะ

  1. ตายโดยไม่ทำพินัยกรรม — กฎหมายแบ่งให้ "ทายาทโดยธรรม" 6 ลำดับตามลำดับค่ะ
  2. ลำดับที่ 1 ได้ก่อนเสมอ — ถ้ามีลูกอยู่ ลำดับ 2–6 จะไม่ได้รับเลย
  3. ทายาทลำดับเดียวกัน — แบ่งเท่ากันทุกคนค่ะ
  4. ลำดับที่ 1 = ผู้สืบสันดาน คือลูก หลาน เหลน ตามสายเลือด
2

ลูกนอกสมรสมีสิทธิรับมรดกไหม?

นี่คือประเด็นที่ละเอียดอ่อนและเกิดข้อพิพาทในครอบครัวบ่อยมากค่ะ กฎหมายแยกการพิจารณาระหว่าง "สิทธิจากแม่" กับ "สิทธิจากพ่อ" ออกจากกัน

สมมุติว่าคุณพ่อมีลูกนอกสมรสกับผู้หญิงอีกคนหนึ่ง ลูกคนนั้นจะรับมรดกจากพ่อได้ไหม? คำตอบคือ "แล้วแต่กรณี" — ขึ้นอยู่กับว่าพ่อ "รับรอง" ลูกคนนั้นไว้หรือเปล่า แต่ถ้าถามว่ารับมรดกจากแม่ได้ไหม — คำตอบคือ ได้เสมอค่ะ กฎหมายกำหนดให้ลูกทุกคนเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของแม่โดยอัตโนมัติ

ความสัมพันธ์ สิทธิรับมรดก เงื่อนไข
ลูก → รับมรดกแม่ได้เสมอไม่ต้องมีเงื่อนไขเพิ่มเติม
ลูกนอกสมรส → รับมรดกพ่อได้ — มีเงื่อนไขพ่อต้องรับรองบุตรแล้วเท่านั้น
ลูกบุญธรรม → รับมรดกพ่อแม่บุญธรรมได้เสมอนับเป็นผู้สืบสันดานเหมือนลูกแท้ๆ
ลูกนอกสมรส — พ่อไม่ยอมรับรองเลยไม่ได้รับมรดกพ่อต้องฟ้องศาลขอให้รับรอง (ถ้าพ่อยังมีชีวิต)

(อ้างอิงจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๔๖ และมาตรา ๑๖๒๗)

💡 การ "รับรองบุตร" ของพ่อมีหลายรูปแบบ: จดทะเบียนรับรองบุตรที่อำเภอ, ให้ใช้นามสกุล, หรือแสดงออกต่อสาธารณะอย่างชัดเจนว่าเป็นลูก — ซึ่งศาลจะพิจารณาเป็นรายกรณีค่ะ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บัญญัติไว้ว่า
มาตรา ๑๕๔๖ เด็กเกิดจากหญิงที่มิได้มีการสมรสกับชาย ให้ถือว่าเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของหญิงนั้น เว้นแต่จะมีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น

มาตรา ๑๖๒๗ บุตรนอกกฎหมายที่บิดาได้รับรองแล้วและบุตรบุญธรรมนั้น ให้ถือว่าเป็นผู้สืบสันดาน เหมือนกับบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย ตามความหมายแห่งประมวลกฎหมายนี้
ที่มา: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๔๖, ๑๖๒๗
น้องแว่น Kelomn

น้องแว่นสรุปค่ะ

  1. รับมรดกจากแม่ได้เสมอ — กฎหมายกำหนดให้เป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของแม่โดยอัตโนมัติค่ะ
  2. รับมรดกจากพ่อ — ต้องผ่านการรับรอง — ถ้าพ่อยังไม่รับรอง สิทธิในมรดกพ่อยังไม่เกิดขึ้น
  3. ลูกบุญธรรมนับเป็นผู้สืบสันดานเต็มๆ — ไม่ต่างจากลูกแท้ๆ ในแง่การรับมรดกค่ะ
  4. ถ้าพ่อปฏิเสธ — ยังสามารถฟ้องขอให้ศาลพิสูจน์ความเป็นบุตรได้ขณะพ่อยังมีชีวิตอยู่
3

อยู่กินด้วยกัน ไม่จดทะเบียน — รับมรดกได้ไหม?

นี่คือข้อที่ "ดราม่า" ที่สุดในประเด็นมรดก — คู่รักหลายคู่อยู่ด้วยกันมายาวนานเป็นสิบปีโดยไม่จดทะเบียนสมรส และไม่ทราบว่ากฎหมายมองความสัมพันธ์นั้นอย่างไรในแง่มรดก

ป้าสมหมายกับลุงสมศักดิ์อยู่กินด้วยกันมา 25 ปี ไม่เคยจดทะเบียนสมรส ไม่มีลูกด้วยกัน วันหนึ่งลุงสมศักดิ์เสียชีวิต ป้าสมหมายมีสิทธิอะไรในทรัพย์สินของลุงสมศักดิ์ไหม?

คำตอบที่กฎหมายให้ชัดมากคือ — ในฐานะทายาทโดยธรรม: ไม่มีสิทธิเลย เพราะกฎหมายกำหนดว่าการสมรสจะมีผลทางกฎหมายได้ก็ต่อเมื่อจดทะเบียนเท่านั้น

สถานะความสัมพันธ์ สิทธิรับมรดก (ทายาทโดยธรรม) ทางออก
คู่สมรสที่จดทะเบียนแล้วมีสิทธิ — ตามลำดับ ม.1635
คู่รักอยู่กินกัน ไม่จดทะเบียนไม่มีสิทธิเลยทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินให้
คู่รักเพศเดียวกัน (ก่อนสมรสเท่าเทียม)ไม่มีสิทธิ — ยังไม่มีฐานะทายาททำพินัยกรรมยกทรัพย์สินให้
แฟน / ผู้ที่รัก แต่ไม่ได้แต่งงานไม่มีสิทธิทำพินัยกรรมระบุชื่อ

(อ้างอิงจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๔๕๗)

💡 ทางออกที่ชัดที่สุด สำหรับคู่รักที่ไม่ได้จดทะเบียนคือการ ทำพินัยกรรมระบุชื่อ คนที่ต้องการยกทรัพย์สินให้โดยตรง ซึ่งกฎหมายรองรับสิทธิ์นี้อย่างสมบูรณ์ค่ะ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บัญญัติไว้ว่า
มาตรา ๑๔๕๗ การสมรสตามประมวลกฎหมายนี้จะมีได้เฉพาะเมื่อได้จดทะเบียนแล้วเท่านั้น
ที่มา: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๔๕๗
น้องแว่น Kelomn

น้องแว่นสรุปค่ะ

  1. กฎหมายไม่รู้จัก "แฟน" หรือ "คู่รัก" — ระบบทายาทโดยธรรมรู้จักแค่ "คู่สมรส" ที่จดทะเบียนเท่านั้นค่ะ
  2. อยู่กินด้วยกันกี่ปีก็ไม่ช่วย — ถ้าไม่จดทะเบียน ไม่มีสิทธิรับมรดกตามกฎหมายอัตโนมัติ
  3. ทางออกเดียวคือพินัยกรรม — ทำให้ถูกต้องตามกฎหมาย แล้วระบุชื่อคู่รักเป็นผู้รับมรดก
  4. ถ้าคู่รักตายก่อน โดยไม่มีพินัยกรรม — ทรัพย์จะไปตกอยู่กับทายาทโดยธรรมตามลำดับ ไม่ใช่คู่รักค่ะ
น้องแว่นนั่งอ่านหนังสือในร้านกาแฟ

มาต่อกันกับเรื่องคู่สมรสและทายาทสุดท้าย — กาแฟอีกแก้วไหมคะ?

ข้อ 4–5  ·  ส่วนแบ่งคู่สมรส และเมื่อไม่มีทายาทเหลือ

4

คู่สมรสได้ส่วนแบ่งมรดกเท่าไหร่?

คู่สมรสที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย มีสิทธิรับมรดกเสมอ แต่ จะได้เท่าไหร่นั้นขึ้นอยู่กับว่ามีทายาทลำดับใดอยู่ด้วย กฎหมายออกแบบให้คู่สมรส "เสียบเข้า" ลำดับที่มีอยู่ แทนที่จะให้ส่วนแบ่งตายตัวไปเลย

คุณนิดแต่งงานกับคุณก้องมา 15 ปี คุณก้องเสียชีวิตโดยไม่มีพินัยกรรม มีลูกด้วยกัน 2 คน มรดกทั้งหมด 6 ล้านบาท — คุณนิดจะได้เท่าไหร่?

ถ้ามีลูก 2 คน คุณนิด (คู่สมรส) จะนับเหมือนลูกอีก 1 คน ดังนั้นแบ่ง 3 ส่วน — คุณนิดได้ 2 ล้าน ลูกคนละ 2 ล้านค่ะ

ทายาทที่มีชีวิตอยู่ ส่วนแบ่งของคู่สมรส ตัวอย่าง (มรดก 6 ล้าน)
มีลูก/ผู้สืบสันดาน (ลำดับ 1)ส่วนเสมือนทายาทชั้นบุตร (แบ่งเท่าลูก 1 คน)คู่สมรส+ลูก 2 คน → ได้คนละ 2 ล้าน
มีแต่บิดามารดา (ลำดับ 2)กึ่งหนึ่ง (50%)คู่สมรส 3 ล้าน · พ่อแม่ 3 ล้าน
มีแต่พี่น้องร่วมบิดามารดา (ลำดับ 3)กึ่งหนึ่ง (50%)คู่สมรส 3 ล้าน · พี่น้อง 3 ล้าน
มีแต่ทายาทลำดับ 4, 5 หรือ 6 (พี่น้องร่วมบิดา/มารดาเดียว · ปู่ย่าตายาย · ลุงป้าน้าอา)สองส่วนในสาม (66.67%)คู่สมรส 4 ล้าน · ทายาท 2 ล้าน
ไม่มีทายาทลำดับใดเลยทั้งหมด (100%)คู่สมรส 6 ล้าน

(อ้างอิงจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๓๕ ประกอบมาตรา ๑๖๒๙)

💡 สิทธิรับมรดกแทนที่ (ม.1643): ถ้าลูกของผู้ตายเสียชีวิตไปก่อน หลานของผู้ตายสามารถ "รับแทนที่" ส่วนแบ่งของพ่อ/แม่ตนได้ — แต่สิทธินี้มีเฉพาะผู้สืบสันดานโดยตรงเท่านั้น พ่อแม่หรือพี่น้องของผู้ตายไม่มีสิทธิ์รับแทนที่ค่ะ (ดูข้อ 1)
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บัญญัติไว้ว่า
มาตรา ๑๖๓๕ ลำดับและส่วนแบ่งของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ในการรับมรดกของผู้ตายนั้น ให้เป็นไปดังต่อไปนี้ (๑) ถ้ามีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๑) ซึ่งยังมีชีวิตอยู่หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้น มีสิทธิได้ส่วนแบ่งเสมือนหนึ่งว่าตนเป็นทายาทชั้นบุตร (๒) ถ้ามีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๓)
และทายาทนั้นยังมีชีวิตอยู่หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ หรือถ้าไม่มีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๑) แต่มีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๒) แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นมีสิทธิได้รับมรดกกึ่งหนึ่ง (๓) ถ้ามีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๔) หรือ (๖) และทายาทนั้นยังมีชีวิตอยู่ หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ หรือมีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๕)
แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ มีสิทธิได้มรดกสองส่วนในสาม (๔) ถ้าไม่มีทายาทดังที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๖๒๙ คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นมีสิทธิได้รับมรดกทั้งหมด

มาตรา ๑๖๔๓ สิทธิที่จะรับมรดกแทนที่กันนั้นได้เฉพาะผู้สืบสันดานโดยตรง ผู้บุพการีหามีสิทธิดังนั้นไม่
ที่มา: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๓๕, ๑๖๔๓
น้องแว่น Kelomn

น้องแว่นสรุปค่ะ

  1. คู่สมรสได้เสมอ — แต่จะได้เท่าไหร่ขึ้นกับทายาทลำดับที่มีอยู่ด้วยค่ะ
  2. ถ้ามีลูก — คู่สมรสได้ส่วนเท่ากับลูกหนึ่งคน ไม่ใช่ครึ่งหนึ่งทั้งหมด
  3. หลานรับแทนที่พ่อแม่ได้ — ถ้าลูกผู้ตายเสียก่อน หลานรับส่วนแบ่งของพ่อ/แม่ได้ตามสายเลือดค่ะ
  4. สิทธิ "รับแทนที่" มีเฉพาะสายเลือดลงมา — ปู่ย่าตายายหรือพี่น้องไม่มีสิทธิ์รับแทนที่
5

ถ้าไม่มีทายาทเลย ทรัพย์สินจะไปไหน?

เรื่องนี้เกิดขึ้นได้จริง — ผู้เสียชีวิตไม่มีลูก ไม่มีคู่สมรส ไม่มีพ่อแม่ พี่น้อง ปู่ย่าตายาย หรือลุงป้าน้าอาเลย หรือทายาททุกคนในทุกลำดับเสียชีวิตไปก่อนหมดแล้ว — กฎหมายกำหนดให้มรดกตกเป็นสมบัติของแผ่นดิน

ลองคิดดูว่ามีชายชราคนหนึ่งไม่มีญาติเลย ทรัพย์สินที่หามาทั้งชีวิต — บ้าน รถ เงินในธนาคาร — จะไปตกอยู่กับใคร? กฎหมายตอบชัดว่า ถ้าไม่มีทายาทในลำดับใดเลย ทรัพย์สินนั้นตกเป็นของแผ่นดิน (รัฐจะดูแลและนำเข้าคลัง)

สถานการณ์ ผลทางกฎหมาย
ไม่มีทายาทโดยธรรมในทุก 6 ลำดับมรดกตกเป็นสมบัติของแผ่นดิน
ทายาทสละมรดกทั้งหมด (ทุกคน)มรดกตกเป็นสมบัติของแผ่นดิน
ทายาทเสียชีวิตก่อนผู้ตาย และไม่มีผู้รับแทนที่ส่วนแบ่งนั้นตกเป็นสมบัติของแผ่นดิน
มีทายาทในลำดับใดลำดับหนึ่งยังมีชีวิตอยู่ทายาทนั้นรับมรดกทั้งหมด

(อ้างอิงจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๙๙ และมาตรา ๑๖๒๙)

💡 บทเรียนจากข้อนี้: ถ้าคุณมีทรัพย์สินและต้องการให้ไปยังบุคคลที่คุณรัก (แต่ไม่ใช่ทายาทโดยธรรม) — การทำพินัยกรรมคือหลักประกันเดียว ที่กฎหมายให้ค่ะ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนสนิท มูลนิธิ หรือคู่รักที่ไม่ได้จดทะเบียน (ดูข้อ 3)
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บัญญัติไว้ว่า
มาตรา ๑๕๙๙ เมื่อบุคคลใดตาย มรดกของบุคคลนั้นตกทอดแก่ทายาท ทายาทอาจเสียไปซึ่งสิทธิในมรดกได้แต่โดยบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่น

มาตรา ๑๖๒๙ ทายาทโดยธรรมมีหกลำดับเท่านั้น และภายใต้บังคับแห่งมาตรา ๑๖๓๐ วรรคสอง แต่ละลำดับมีสิทธิได้รับมรดกก่อนหลังดังต่อไปนี้ คือ (๑) ผู้สืบสันดาน (๒) บิดามารดา (๓) พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน (๔) พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน (๕) ปู่ ย่า ตา ยาย (๖) ลุง ป้า น้า อา
คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นก็เป็นทายาทโดยธรรม ภายใต้บังคับของบทบัญญัติพิเศษแห่งมาตรา ๑๖๓๕
ที่มา: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๙๙, ๑๖๒๙
น้องแว่น Kelomn

น้องแว่นสรุปค่ะ

  1. ไม่มีทายาทในทุกลำดับ — กฎหมายกำหนดให้มรดกตกเป็นสมบัติของแผ่นดินค่ะ
  2. ทายาทสละสิทธิ์ทุกคน — ผลเหมือนกัน ทรัพย์ตกเป็นของรัฐ
  3. ทายาทเสียก่อนโดยไม่มีผู้รับแทนที่ — ส่วนแบ่งนั้นก็ตกเป็นของแผ่นดิน
  4. ป้องกันได้ — ทำพินัยกรรมระบุผู้รับที่คุณต้องการ กฎหมายรับรองสิทธิ์นี้เต็มที่ค่ะ

เรื่องมรดกทั้ง 5 ข้อนี้มีหัวใจเดียวกัน — กฎหมายแบ่งให้ตาม "ลำดับ" และ "การจดทะเบียน" ไม่ใช่ตามความรักหรือระยะเวลาที่อยู่ด้วยกัน

  1. ทายาท 6 ลำดับ กฎหมายวางคิวผู้รับมรดกไว้ชัดเจน — ลำดับที่ใกล้ชิดกว่าได้ก่อนเสมอ  ดูข้อ 1
  2. ลูกนอกสมรส รับมรดกแม่ได้เสมอ — รับมรดกพ่อต้องผ่านการรับรองบุตรก่อน  ดูข้อ 2
  3. ไม่จดทะเบียน อยู่กินด้วยกันกี่ปีก็ไม่ใช่ทายาทโดยธรรม — ต้องทำพินัยกรรมเท่านั้น  ดูข้อ 3
  4. คู่สมรสที่จดทะเบียน ได้ส่วนแบ่งตามลำดับที่มีอยู่ — ถ้ามีลูก ได้เท่ากับลูกหนึ่งคน  ดูข้อ 4
  5. ไม่มีทายาทเลย มรดกตกเป็นสมบัติของแผ่นดิน — ป้องกันได้ด้วยพินัยกรรม  ดูข้อ 5

ถ้าสถานการณ์ของคุณมีรายละเอียดซับซ้อน เช่น มีทั้งลูกจากหลายฝ่าย หรือมีทรัพย์สินร่วมกันหลายประเภท แนะนำให้ปรึกษาทนายความผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายครอบครัวและมรดกโดยตรงนะคะ เรื่องพวกนี้ดูเหมือนง่าย แต่รายละเอียดทำให้ต่างกันได้มากค่ะ

อ้างอิง  ·  ① ม.๑๕๙๙ (มรดกตกทอด)  ·  ② ม.๑๖๒๐ (ไม่มีพินัยกรรม→ทายาทโดยธรรม)  ·  ③ ม.๑๖๒๗ (ลูกนอกกฎหมาย+ลูกบุญธรรม)  ·  ④ ม.๑๖๒๙ (ทายาท 6 ลำดับ)  ·  ⑤ ม.๑๖๓๐ (ลำดับก่อนหลัง)  ·  ⑥ ม.๑๖๓๓ (แบ่งเท่ากัน)  ·  ⑦ ม.๑๖๓๕ (ส่วนแบ่งคู่สมรส)  ·  ⑧ ม.๑๖๔๓ (รับแทนที่)  ·  ⑨ ม.๑๔๕๗ (สมรสต้องจดทะเบียน)  ·  ⑩ ม.๑๕๔๖ (ลูกนอกสมรส=บุตรชอบด้วยกฎหมายของแม่)

💛 หมายเหตุจาก Kelomn: เรารวบรวมข้อมูลนี้เพื่อเป็นแนวทางเบื้องต้น สำหรับการตัดสินใจที่สำคัญหรือกรณีเฉพาะ เราแนะนำให้ปรึกษาทนายความผู้เชี่ยวชาญด้านแรงงานเพิ่มเติมเพื่อความรัดกุมสูงสุดค่ะ ตัวบทกฎหมายทางการสามารถดูได้ที่ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (OCS)

น้องแว่น

น้องแว่นสรุปให้ค่ะ — ใจความสำคัญ

  1. ไม่ทำพินัยกรรม กฎหมายแบ่งให้ใครบ้าง?
  2. ลูกนอกสมรสมีสิทธิรับมรดกไหม?
  3. อยู่กินด้วยกัน ไม่จดทะเบียน — รับมรดกได้ไหม?
  4. คู่สมรสได้ส่วนแบ่งมรดกเท่าไหร่?

รับอัปเดตกฎหมายธุรกิจจาก Kelomn

ติดตามบทความใหม่ เครื่องมือ KKB และสรุปประเด็นกฎหมายธุรกิจที่ควรรู้จากหน้านี้ได้ต่อใน KKB Fans

สมัครรับข่าว ติดต่อทีม Kelomn

อ่านต่อในชุดครอบครัวและมรดก

กลับหน้าหลัก ครอบครัวและมรดก รับมรดกพ่อแม่ ได้หนี้แถม ต้องจ่ายไหม? สมรสเท่าเทียมแล้ว สิทธิจริงที่คู่รักต้องรู้

💛 หมายเหตุจาก Kelomn: เรารวบรวมข้อมูลนี้เพื่อเป็นแนวทางเบื้องต้น สำหรับการตัดสินใจที่สำคัญหรือกรณีเฉพาะ เราแนะนำให้ปรึกษาทนายความผู้เชี่ยวชาญด้านแรงงานเพิ่มเติมเพื่อความรัดกุมสูงสุดค่ะ ตัวบทกฎหมายทางการสามารถดูได้ที่ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (OCS)

ถ้าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์ ให้ส่ง กาแฟและขนมปัง ให้เป็นกำลังใจ

กดให้กาแฟ หรือ ขนมปัง สัก 1 อย่างไหมคะ?

ทานกาแฟ ไปแล้ว 13 แก้ว · ทานขนมปัง ไปแล้ว 4 แผ่น