Kelomn.com Knowledge Base
Business Law for the Business Life

คดีนี้มีประเด็นว่าเงินที่จำเลยแจ้งหน่วยงานต้นสังกัดของโจทก์ทั้งสองให้หักไว้เพื่อชำระหนี้ตามสัญญาค้ำประกันเงินกู้ เป็นลาภมิควรได้ที่โจทก์ทั้งสองมีสิทธิฟ้องเรียกคืนหรือไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าหนังสือยินยอมหักเงินตาม พ.ร.บ. สหกรณ์ พ.ศ. 2542 มาตรา 42/1 เป็นกฎหมายเฉพาะที่ไม่อยู่ภายใต้บังคับ ป.พ.พ. มาตรา 686 จำเลยจึงไม่จำต้องบอกกล่าวโจทก์ทั้งสองก่อนแจ้งหักเงิน เมื่อผู้กู้ที่โจทก์ทั้งสองค้ำประกันผิดนัดชำระหนี้มาตั้งแต่ก่อนปี 2560

ศาลฎีกาเห็นว่าการหักเงินของจำเลยเป็นการกระทำที่มีมูลอันจะอ้างตามกฎหมาย ไม่ใช่ลาภมิควรได้ พิพากษายืนให้ยกฟ้องโจทก์ทั้งสอง ฎีกาของโจทก์ทั้งสองฟังไม่ขึ้น

คดีนี้มีปัญหาข้อกฎหมายว่า ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายมีสิทธิยื่นคำร้องขอให้บังคับจำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนตาม ป.วิ.อ. มาตรา 44/1 หรือไม่ เพียงใด ในคดีที่จำเลยถูกฟ้องฐานแจ้งให้เจ้าพนักงานผู้กระทำการตามหน้าที่จดข้อความอันเป็นเท็จลงในเอกสารราชการ และใช้หรืออ้างเอกสารอันเกิดจากการกระทำความผิดดังกล่าวตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 267 และ 268

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ค่าสินไหมทดแทนตามมาตรา 44/1 ต้องเป็นการชดเชยความเสียหายที่เกิดจากการกระทำความผิดที่พนักงานอัยการฟ้องร้องเท่านั้น เมื่อได้ความว่าจำเลยนำหลักฐานการแจ้งความเท็จต่อเจ้าพนักงานไปขอออกใบแทนโฉนดที่ดิน ทั้งที่ยังชำระราคาที่ดินพร้อมอาคารพาณิชย์แก่ผู้ตายไม่ครบถ้วน แล้วนำไปขายให้บุคคลอื่น ทำให้สิทธิเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ของผู้ตายต้องสิ้นไปหรือลดน้อยถอยลง อันเป็นความเสียหายในทางทรัพย์สินจากการกระทำความผิดของจำเลยโดยตรง ผู้ร้องจึงมีสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากจำเลยในคดีนี้ และที่ศาลอุทธรณ์ภาค 5 กำหนดค่าสินไหมทดแทน 4,800,000 บาท ตามราคาที่จำเลยยังค้างชำระนั้นเหมาะสมแล้ว ทั้งคำร้องส่วนแพ่งถือเป็นส่วนหนึ่งแห่งคำพิพากษาคดีอาญา เมื่อคดีอาญาขึ้นสู่ศาลฎีกา คดีส่วนแพ่งจึงไม่ต้องห้ามฎีกาและผู้ร้องไม่ต้องขออนุญาตฎีกา ส่วนที่จำเลยขอให้ลงโทษสถานเบาและรอการลงโทษนั้น ศาลฎีกาเห็นว่าพฤติการณ์แห่งคดีร้ายแรง จำเลยไม่รู้สึกถึงความผิดและไม่บรรเทาผลร้าย การไม่รอการลงโทษจำคุกจึงเหมาะสมแล้ว

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ภาค 5 จำเลยแพ้คดี ต้องรับโทษจำคุก 4 เดือน โดยไม่รอการลงโทษ และต้องชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้ร้อง 4,800,000 บาท ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ

คดีมีปัญหาข้อกฎหมายว่า เมื่อระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกามีพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2568 ออกใช้บังคับ โดยเพิ่มบทนิยาม "กระทำชำเรา" เป็น (18) ของมาตรา 1 ให้ครอบคลุมการใช้อวัยวะอื่นหรือวัตถุล่วงล้ำอวัยวะเพศหรือทวารหนักของผู้อื่น และยกเลิกวรรคสี่ถึงวรรคเจ็ดของมาตรา 279 จะถือว่ากฎหมายใหม่เป็นคุณแก่จำเลยซึ่งใช้นิ้วมือล่วงล้ำอวัยวะเพศของผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นเด็กอายุยังไม่เกิน 13 ปีหรือไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการกระทำดังกล่าวยังคงเป็นความผิดอยู่ มิใช่กรณีที่กฎหมายภายหลังบัญญัติให้การกระทำนั้นไม่เป็นความผิดตาม ป.อ. มาตรา 2 วรรคสอง เพียงแต่เปลี่ยนฐานความผิดจากอนาจารโดยการล่วงล้ำเป็นฐานกระทำชำเรา และเมื่อระวางโทษตามมาตรา 279 วรรคห้า (เดิม) กับมาตรา 277 วรรคสอง (ที่แก้ไขใหม่) เท่ากัน กฎหมายใหม่จึงไม่เป็นคุณแก่จำเลย ต้องใช้กฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดบังคับตาม ป.อ. มาตรา 2 วรรคหนึ่ง

นอกจากนี้ ศาลฎีกาเห็นว่าการที่ศาลล่างทั้งสองฟังว่าจำเลยกระทำความผิดตามมาตรา 279 วรรคห้า (เดิม) จริง แต่ไม่ปรับบทความผิดดังกล่าวและกลับลงโทษฐานพยายามกระทำชำเราเด็กอายุยังไม่เกิน 13 ปี ตามมาตรา 277 วรรคสอง ประกอบมาตรา 80 ซึ่งเป็นบทเบากว่านั้นไม่ถูกต้อง เพราะการกระทำทั้งสองฐานเป็นกรรมเดียวต้องลงโทษบทที่มีโทษหนักที่สุดตาม ป.อ. มาตรา 90 ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดฎีกา ศาลฎีกาก็มีอำนาจหยิบยกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขให้ถูกต้องได้ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 195 วรรคสอง ประกอบมาตรา 225 แต่ไม่อาจลงโทษจำเลยให้หนักขึ้น เพราะโจทก์และโจทก์ร่วมทั้งสองมิได้ฎีกา ต้องห้ามตาม ป.วิ.อ. มาตรา 212 ประกอบมาตรา 225

ศาลฎีกาพิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยมีความผิดตาม ป.อ. มาตรา 279 วรรคห้า (เดิม) อีกบทหนึ่ง อันเป็นกรรมเดียวกับความผิดฐานพยายามกระทำชำเราเด็กอายุยังไม่เกิน 13 ปี และฐานพาเด็กอายุยังไม่เกิน 13 ปีไปเพื่อการอนาจาร ให้ลงโทษฐานกระทำอนาจารแก่เด็กโดยใช้วัตถุหรืออวัยวะอื่นล่วงล้ำอวัยวะเพศของเด็กซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุด จำคุก 10 ปี เมื่อรวมกับโทษฐานพรากเด็กอายุยังไม่เกิน 15 ปีไปเพื่อการอนาจารตามคำพิพากษาศาลล่างแล้ว คงจำคุกจำเลยรวม 16 ปี นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 2 ซึ่งรวมถึงส่วนที่ให้จำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายที่ 1 และโจทก์ร่วมทั้งสองด้วย

คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยว่า ผู้รับจำนองจะฟ้องบังคับจำนองเอาแก่ที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างที่ศาลอาญามีคำสั่งถึงที่สุดให้ตกเป็นของกองทุนป้องกันและปราบปรามยาเสพติดได้หรือไม่ โดยโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยที่ 1 ผู้กู้ชำระหนี้เงินกู้พร้อมดอกเบี้ย หากไม่ชำระให้ยึดทรัพย์จำนองซึ่งจำเลยที่ 2 ได้รับโอนมาตามคำสั่งศาลออกขายทอดตลาด ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 2 โจทก์จึงฎีกาโดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า สิทธิจำนองตาม ป.พ.พ. มาตรา 702 และมาตรา 714 เป็นทรัพยสิทธิที่ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ผู้รับจำนองชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญโดยไม่ต้องพิเคราะห์ว่ากรรมสิทธิ์ได้โอนไปยังบุคคลภายนอกแล้วหรือไม่ การที่กฎหมายบัญญัติให้ทรัพย์สินตกเป็นของกองทุนมิใช่ตกเป็นของแผ่นดิน กองทุนที่รับทรัพย์สินมาย่อมมีหน้าที่ความรับผิดตามภาระผูกพันที่ติดอยู่กับทรัพย์นั้น และไม่มีกฎหมายใดจำกัดสิทธิของผู้รับจำนอง โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องบังคับจำนองได้แม้ที่ดินตกเป็นของกองทุนแล้ว ทั้งข้อเท็จจริงฟังไม่ได้ว่าสัญญากู้ยืมเงินและสัญญาจำนองเป็นการแสดงเจตนาลวงโดยสมรู้กัน อย่างไรก็ตาม พยานหลักฐานฟังได้ว่าโจทก์ส่งมอบเงินกู้จริงเพียง 600,000 บาท ส่วนที่เหลือเป็นดอกเบี้ยที่หักไว้ล่วงหน้า รวมแล้วเป็นการคิดดอกเบี้ยเกินอัตราร้อยละ 15 ต่อปีที่กฎหมายกำหนด ดอกเบี้ยจึงตกเป็นโมฆะ โจทก์คงมีสิทธิเรียกได้เฉพาะดอกเบี้ยผิดนัดตามกฎหมาย ซึ่งเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนที่ศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยเองได้

ศาลฎีกาพิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยที่ 1 ชำระเงิน 600,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับถัดจากวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2557 ถึงวันที่ 10 เมษายน 2564 และอัตราร้อยละ 5 ต่อปี นับแต่วันที่ 11 เมษายน 2564 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ หากไม่ชำระหรือชำระไม่ครบถ้วน ให้ยึดทรัพย์จำนองที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้แก่โจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ และให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมในชั้นฎีกาแทนโจทก์ โจทก์จึงเป็นฝ่ายชนะคดีในชั้นฎีกา มีสิทธิบังคับจำนองเอาแก่ที่ดินพิพาทได้

ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดสมุทรปราการ (วาระที่ 2) ถูกกล่าวหาว่าจงใจยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินกรณีพ้นจากตำแหน่งอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริง โดยไม่แสดงบัญชีเงินฝากออมทรัพย์ 1 บัญชี ผู้ถูกกล่าวหาให้การรับสารภาพ

ศาลฎีกาพิพากษาให้ผู้ถูกกล่าวหาพ้นจากตำแหน่งที่ดำรงอยู่ นับแต่วันหยุดปฏิบัติหน้าที่วันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2569 เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งตลอดไป และมีความผิดตาม พ.ร.ป.ป.ป.ช. มาตรา 167 ลงโทษจำคุก 1 เดือน ปรับ 4,000 บาท โดยรอการลงโทษจำคุกไว้ 1 ปี

ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดจันทบุรี ถูกกล่าวหาว่าจงใจยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินกรณีพ้นจากตำแหน่งอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริง โดยไม่แสดงรายการเงินฝากธนาคาร ต่อมาได้รับเลือกตั้งให้ดำรงตำแหน่งเดิมอีกวาระหนึ่ง และให้การรับสารภาพ

ศาลฎีกาพิพากษาให้ผู้ถูกกล่าวหาพ้นจากตำแหน่งที่ดำรงอยู่ นับแต่วันหยุดปฏิบัติหน้าที่วันที่ 11 มีนาคม 2569 เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งตลอดไป และลงโทษจำคุก 3 เดือน ปรับ 5,000 บาท โดยรอการลงโทษจำคุกไว้ 3 ปี